De geschiedenis van Koninklijke Visio in vogelvlucht

Koninklijke Visio, expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen ontstond in januari 2010 uit drie organisaties: De Brink, Sensis en Visio.

Geschiedenis De Brink
De Brink is ontstaan uit de Mr. H.P. van Heukelom Stichting te Haren (provincie Groningen), een schoolinternaat voor verstandelijk en visueel gehandicapte kinderen, kortweg de Van Heukelom genoemd.

1964 oprichting stichting De Brink
Er melden zich vier kinderen die vanwege hun lage intelligentieniveau en diversiteit aan beperkingen niet passen binnen het begeleidingsprogramma van de Van Heukelom. De kinderen hebben intensieve en persoonlijke opvang en begeleiding nodig. Neuroloog dr. Van der Woude richt voor deze kinderen op 17 januari 1964 stichting De Brink op. Hij wordt tevens geneesheer-directeur.

Start verbouwde boerderij 1967
De Brink wil duurzame opvang, begeleiding en verzorging bieden aan verstandelijk en visueel gehandicapte jongeren en volwassenen, ongeacht hun levensbeschouwelijke achtergrond. De Brink richt zich bij de opname van nieuwe cliënten primair op meervoudig gehandicapte mensen die niet (meer) in aanmerking komen voor buitengewoon (ZMLK) onderwijs. Op 1 februari 1967 gaat de hulpverlening aan 36 kinderen van start in een verbouwde boerderij van de familie Brink aan de Groningerstraat in Vries.

Groei
De eerste twintig jaar biedt De Brink uitsluitend intramurale zorg. Cliënten zijn dan ook gewoon bewoners. Het aantal ‘bedden’ groeit gestaag van 36 in 1970 tot 150 in 1993. In 2006 heeft De Brink tweehonderd bewoners.

Nieuwe vormen van zorg- en dienstverlening
In de loop der jaren ontstaat er bij ouders/verzorgers steeds meer vraag naar andere vormen van hulpverlening en ondersteuning. Velen hebben er dan al een lange zoektocht in het medische circuit op zitten. Ze willen weten in welke mate er sprake is van een visuele beperking bij hun kind en hoe zij hiermee het beste kunnen omgaan. Ook willen ze graag ondersteuning en begeleiding om hun verstandelijk en visueel beperkte kinderen zo lang mogelijk thuis te laten wonen.

Landelijke erkenning
Vanaf 1990 speelt De Brink steeds beter in op de meest uiteenlopende vragen van ouders/verzorgers en professionals. De officiële landelijke erkenning van dit type zorg- en dienstverlening volgt in 1995. De Brink wordt door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) aangewezen als centrumvoorziening voor zorgverlening aan mensen met een verstandelijke en visuele beperking. Daarmee verwerft De Brink landelijke erkenning. Inmiddels wordt niet meer alleen intramurale zorg geboden, maar ook semimurale en extramurale zorg.

Onderzoek-, advies- en behandelcentrum De Brink
Inmiddels heeft De Brink haar zorg- en dienstverlening uitgebreid naar mensen met een verstandelijke en zintuiglijke beperking en biedt zij zorg- en dienstverlening op het gebied van
onderzoek, advies en behandeling, dagbesteding en wonen en verblijf.

Bestuurlijke fusie met Visio en Sensis in de VisioSensisDeBrink Groep
Visio, Sensis en De Brink zijn bestuurlijk gefuseerd en hebben per 31 december 2007 de VisioSensisDeBrink Groep opgericht. ’Samen de beste willen zijn’ om zo de klanten nog beter van dienst te zijn: dat is de drijfveer van de VisioSensisDeBrink Groep.

Geschiedenis Sensis
Henricus en De Wijnberg
In Grave wordt in 1859 Henricus opgericht, voor opvoeding en onderwijs aan blinde jongens. Ruim twintig jaar later, in 1882, vind de oprichting plaats van De Wijnberg, voor opvoeding en onderwijs aan blinde meisjes. Halverwege de twintigste eeuw laten deze instellingen ook slechtziende jongens en meisjes toe. Onderwijs en internaat waren in die tijd aan elkaar gekoppeld.

Fusie ketst af
Eind jaren vijftig van de vorige eeuw willen Henricus en De Wijnberg uitbreiden. Er wordt gesproken over een fusie en gezamenlijke nieuwbouw. De kerk geeft daar echter geen toestemming voor met als resultaat dat midden jaren zestig Henricus in Nijmegen uitbreidt en De Wijnberg in Grave.

De Blauwe Kamer
Stichting Samivoz uit Den Bosch (samenwerkende instellingen voor zorgverlening aan verstandelijk gehandicapten) koopt in 1963 het particuliere landhuis en landgoed De Blauwe Kamer en start daar een kleine instelling voor mensen met een meervoudige beperking. De Blauwe Kamer is gespecialiseerd in intramurale diensten aan mensen met een meervoudige beperking. In de loop der jaren is de zorg steeds verder gedifferentieerd en uitgebreid met ambulante diensten.

Ambulante begeleiding op reguliere scholen
Vóór 1975 gingen blinde en slechtziende kinderen voor opvoeding en onderwijs naar een schoolinternaat. Dat veranderde toen ouders hun kind zelf wilden opvoeden en onderwijs laten volgen op een gewone school. In 1979 wordt daarom gestart met ambulante onderwijskundige begeleiding van slechtziende en blinde leerlingen op reguliere scholen. Daardoor loopt het aantal leerlingen in de internaten terug.

Henricus en De Wijnberg fuseren: Theofaan
Eind jaren zeventig spreken Henricus en De Wijnberg opnieuw met elkaar over een fusie. In 1982 is het dan zover. De nieuwe organisatie krijgt de naam Theofaan, vernoemd naar de frater die tussen 1945 en 1962 de scepter zwaaide over Henricus en een belangrijke rol speelde in de emancipatie van blinden en slechtzienden. Vanaf de jaren tachtig maken zorg en onderwijs een enorme ontwikkeling door.

Regionale centra in vier plaatsen
Om integratie van slechtziende en blinde mensen in de maatschappij te bevorderen is het nodig om de zorg te regionaliseren. Theofaan richt regionale centra op in Sittard (1985), Breda (1986), Eindhoven (1987) en Grave (1987). In 1988 komt er een ‘verstrekkingenbesluit’. Dat houdt in dat de instellingen werkgebieden krijgen toegewezen, dat de zorg voor kinderen én volwassenen bedoeld is, en dat er, naast intramurale dienstverlening, ook vormen van extramurale hulpverlening mogelijk worden.

Minder leerlingen in woonvoorziening
Eind jaren zeventig maken tweehonderd kinderen gebruik van de woonvoorziening in Grave. Begin jaren negentig zijn dat er nog maar zeventig. De intramurale voorziening ontwikkelt zich tot een woon- en dagcentrum voor kinderen met naast een visuele beperking ook medische, pedagogische of sociaal-emotionele problematiek.

Professionaliteit dicht bij de cliënt
Professionaliteit en cliëntgerichtheid worden sleutelbegrippen. De zorg dicht bij de cliënt, decentralisatie en samenwerking met andere organisaties worden uitgangspunten. De expertise over visuele beperkingen door niet-aangeboren hersenletsel en ouderdom groeit.

Weer een fusie: Convergo
In 1995 fuseren de Theofaanschool Louis Braille (Grave), de Markendalen (Breda) en de Prinses Margriet Francisca (Rotterdam) tot een nieuwe onderwijsinstelling: Convergo. De Theofaanschool Louis Braille was in 1988 ontstaan uit een fusie van drie scholen. Markendalen was in 1966 opgericht als instellingsschool van De Blauwe Kamer. De Prinses Margriet Francisca startte in 1962 als een dochter van de Prins Alexander Stichting, een intramurale voorziening met een school voor slechtziende kinderen te Huis ter Heide. Convergo staat voor het bevorderen van de integratie van leerlingen in de maatschappij, het regionaliseren van de dienstverlening en vraaggericht werken.

De Blauwe Kamer Theofaan Groep en Convergo worden Sensis
Om de zorg voor mensen met een visuele of meervoudige beperking te kunnen afstemmen en om in strategisch opzicht de krachten te kunnen bundelen, gaan Theofaan en De Blauwe Kamer in 1998 op in De Blauwe Kamer Theofaan Groep. In 2001 gaat deze stichting samen met de scholen van Convergo over in Sensis.

Geschiedenis Visio
1808
Het Instituut tot Onderwijs van Blinden start in Amsterdam met drie jonge leerlingen.

1809
Geboorte van Louis Braille.

1911
De Prins Alexander Stichting wordt opgericht in Huis ter Heide. Deze school is voor kinderen tussen de vier en acht jaar.

1932
Het Instituut tot Onderwijs aan Blinden verhuist naar Huizen.

1932
De Prins Alexander Stichting opent het paviljoen voor visueel en verstandelijk beperkte
kinderen.

1934
De school en het internaat in Haren worden geopend.

1952
In Haren start de Mr H.P. van Heukelomstichting voor visueel en verstandelijk beperkte kinderen.

1958
Het Instituut voor Onderwijs van Blinden in Huizen krijgt het predicaat ‘Koninklijk’. Het is nu Koninklijk Instituut tot Onderwijs voor Slechtzienden en Blinden.

1963
Het Elizabeth Kalishuis, vervolginstituut voor schoolverlaters, wordt opgericht.

1980
Steeds meer ouders willen hun blinde kinderen thuis laten wonen. In 1980 verschijnt de nota ‘Nieuwe wegen’ van het Koninklijk Instituut. Door regionalisering start ‘zorg dichtbij huis’.

1988
Het Koninklijk Instituut De Heukelom Stichting en de Prins Alexander Stichting gaan samen door als Visio.

2002
Visio fuseert met Het Loo Erf landelijk, revalidatiecentrum voor slechtziende en blinde mensen in Apeldoorn. Samen vormen zij Visio de Landelijke Stichting Slechtzienden en Blinden.

2008
Koninklijke Visio, Landelijke Stichting Slechtzienden en Blinden bestaat 200 jaar.